Sunday, July 18, 2010

उपद्व्यापी खो खो- मावशीबोलीतल्या कविता

नव्या खेळण्याचं कौतुक संपलं की ते विसरायला होतं. ब्लॉग्सचं असंच काहीसं होतय. संपलेलं नावीन्य, कामांचा तगादा, कधीमधी विषयांचा अभाव इ. इ. कारणांमुळे भलेभले ब्लॉगे गारद झाले किंवा वाटेवर आहेत तर काहींचा रायटर्स ब्लॉक संपता संपत नाहीए. फार काही सुचत नसलं की स्मरण-रंजन करावं असा विनोद मी नेहमीच करतो (आणि काही लोक तो गंभीरपणे घेऊन निव्वळ तेव्हढंच लिखाण करतात) पण आता आख्या समुद्राला उकळण्याची वेळ आली असं दिसतय. म्हणून परत एकदा खो खो चा उपद्व्याप सुरु.

यावेळी खेळ आणि नियम एकदम सोपे आहेत. मराठी सोडून कुठल्याही भाषेतली तुम्हाला आवडलेली दुसऱ्या कुण्या कवीची एक कविता(/ गाणं) देवनागरीत किंवा इंग्रजीत लिहायची आणि सोबत तुम्ही त्याचं मराठीत भाषांतर करायचं. तुम्ही कवी (बाबा किंवा बाई अर्थानं)ची काही माहीती देऊ शकाल तर अजूनच मजा पण कंपलसरी नाही. शक्य झालं तर तुम्ही खो दिलेल्या ब्लॉगची लिंक या पोस्टच्या कॉमेन्टमधे टाका म्हणजे कुणी हरवणार नाही.

शिट्टी फुर्र्र्र्र

********************************************************
अमृता प्रीतम नावाचं वादळ होतं. पंजाबसारख्या पाश्चात्य आचार आणि कर्मठ विचार अश्या दोन टोकांवर एकाचवेळी नांदणाऱ्या संस्कृतीत अमृतासारखी बंडखोर कवी जन्मावी हा वेगळाच योग. साहिर, इमरोज असे काही फसलेले आणि काही स्थिरावलेले टप्पे सावरत अमृता सहज लिहून जाते "एक दर्द था- जो सिगरेट की तरह मैंने चुपचाप पिया है । सिर्फ कुछ नज्मे है- जो सिगरेट से मैं ने राख की तरह झाडी है ।"

साहीत्य अकादमी आणि ज्ञानपीठ असे सर्वोच्च पुरस्कार मिळालेल्या अमृताच्या "आदि" मालिकेतील (आदि रचना, आदि संगीत इ) ही एक कविता.



आदि पुस्तक

मै सां- ते शायद तूं वी...

शायद इक साह दी वित्थ ते खलोता
शायद इक नजर दे हनेरे ते बैठा
शायद अहसास दे एक मोड ते तुरदा ।
पर ओह परा-इतिहास समिआं दी गल्ल है...

एह मेरी ते तेरी होंद सी
जो दुनियां दी आदी भाषा बणी
मैं दी पहचाण दे अक्खर बणे
तूं दी पहचाण दे अक्खर बणे
ते ओहनां आदि भाषा दी आदि पुस्तक लिखी ।

ऎह मेरा ते तेरा मेल सी
असीं पत्थरां दी सेज ते सुत्ते,
ते अक्खां होंठ उंगलां पोटे
मेरे ते तेरे बदन दे अक्खर बणे
ते ओहनां ओह आदि पुस्तक अनुवाद कीती ।

ऋगवेद दी रचना तां बहुत पिच्छों दी गल्ल है...

*****************************
स्वैर अनुवाद
*****************************

आदि पुस्तक

मी होते
आणि कदाचित तू ही..
बहुदा श्वासभर अंतरावर उभा
कदाचित
नजरेआडच्या वळणावर बसलेला
किंवा जाणीवां मधून ओघवता वाहाणारा
पण ही किती तरी जुनी गोष्ट आहे

ते तर माझे आणि तुझे निव्वळ असणे होते
ज्याची आद्य भाषा झाली
"स्व"च्या ओळखीचे अक्षर झाले
"तू"च्या जाणीवांचे अक्षर झाले
आणि त्यांनी आद्य भाषेतील आद्य पुस्तक लिहीले

देहांचे आकार समजत उमजत
आपण दगडांचीच शेज केली.
देहाला उत्कट देहाची पालवी फुटली
अन् सारेच देहभान अक्षर अक्षर झाले

आणि त्यांनी आदि पुस्तकाचा अनुवाद केला

ऋग्वेदाची निर्मिती तर फार नंतरची घटना आहे...




माझा खो निमिष, मेघना, ट्युलिप आणि क्षिप्राला